Do bối cảnh địa lý và lịch sử, trong quá trình phát triển, giữa Việt Nam và Trung Quốc có nhiều mối tương quan, nhiều điểm tương đồng hoặc tương tự. Nghiên cứu Trung Quốc học đối với Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ để hiểu đất nước và con người Trung Hoa, mà còn có ý nghĩa tham khảo khi nghiên cứu các vấn đề của Việt Nam. Trong bối cảnh lịch sử đương đại, nghiên cứu các vấn đề về Trung Quốc trong 30 năm cải cách, phát triển vừa qua vừa cần thiết vừa cấp bách đối với chúng ta. Sự thành lập Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc (nay là Viện Nghiên cứu Trung Quốc thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam) và việc khai trương Tạp chí Nghiên cứu Trung Quốc đã tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu và công bố các công trình nghiên cứu Trung Quốc học, góp phần phục vụ việc tạo luận cứ cho hoạch định chính sách của Đảng, Nhà nước và phục vụ bạn đọc xa gần. Nhân dịp kỷ niệm 15 năm thành lập, lãnh đạo Viện Nghiên cứu Trung Quốc có nhã ý tập hợp những bài viết của tôi đã đăng trên các tạp chí, chủ yếu là Tạp chí Nghiên cứu Trung Quốc và Tạp chí Cộng sản, thành một cuốn sách. Đây là những bài viết nghiên cứu về Trung Quốc tôi viết trong khoảng thời gian 15 năm qua, đề cập đến các lĩnh vực khác nhau trong quá trình cải cách, phát triển của Trung Quốc: kinh tế, chính trị, quan hệ đối ngoại, v.v.. Những công trình nghiên cứu đã trình bày trong các hội thảo khoa học, những báo cáo nghiên cứu theo các đề tài, những phần viết chung với các tác giả khác đã in thành sách không được đưa vào cuốn sách này. Cải cách, mở cửa, hiện đại hóa đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa ở Trung Quốc là một quá trình đang tiếp diễn; theo cách nói của người Trung Quốc là “dò đá qua sông”, phải không ngừng sáng tạo về lý luận và khảo nghiệm qua thực tiễn. Nhận thức về quá trình đó cũng phải trải qua một quá trình từ nông đến sâu, từ thấp lên cao, từ cảm nhận sang thức nhận. Hiện nay, Trung Quốc đang nhìn lại 30 năm cải cách, phát triển nhằm xác định rõ hơn hướng đi trong thời gian tới. Những bài viết của tôi trong tập sách này vẫn giữ nguyên văn, không bổ sung, sửa chữa, nhằm thể hiện nhận thức và quan điểm của tác giả trong các thời điểm khác nhau. Những vấn đề cần bổ sung, sửa chữa sẽ được thực hiện trong các công trình nghiên cứu tiếp theo.