Tóm tắt

Việt Nam và Trung Quốc đang trong quá trình thực hiện công cuộc cải cách toàn diện nền kinh tế, chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (ở Việt Nam) và nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa mang màu sắc Trung Quốc (ở Trung Quốc); đồng thời thực hiện chính sách mở cửa với nhiều đặc điểm phát triển và vấn đề tương đồng; đang trong giai đoạn phát triển thị trường và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý. Với lợi thế là nước tiến hành cải cách sau, Việt Nam có cơ hội học tập và tận dụng những bài học thành công cũng như chưa thành công của Trung Quốc, qua đó tránh được những tác động tiêu cực có thể nảy sinh trong quá trình chuyển đổi. Trong bối cảnh đó, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, với sự hỗ trợ và hợp tác của UNDP Hà Nội, đã thiết kế và triển khai Dự án VIE 01/012: “Trao đổi bài học kinh nghiệm về chính sách phát triển kinh tế Việt Nam – Trung Quốc”. Các hoạt động của dự án tập trung phân tích kinh nghiệm và quá trình phát triển của Trung Quốc trong các lĩnh vực: kinh tế tư nhân; cải cách doanh nghiệp nhà nước; chính sách cạnh tranh; Trung Quốc sau Đại hội XVI; và quá trình đàm phán gia nhập WTO… Tập 1 của cuốn sách Chính sách phát triển kinh tế: Kinh nghiệm và bài học của Trung Quốc đề cập đến bốn lĩnh vực đã được nghiên cứu trong năm 2002, bao gồm: (i) Phát triển khu vực kinh tế tư nhân; (ii) Cải cách doanh nghiệp nhà nước; (iii) Chính sách cạnh tranh; (iv) Chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Sau mỗi bài viết của các chuyên gia Trung Quốc đều có báo cáo tóm tắt nội dung trình bày và các ý kiến phát biểu tại hội thảo, từ đó đưa ra những kiến nghị về mặt chính sách cho Việt Nam. Riêng Phần I có bổ sung Báo cáo chuyến khảo sát phát triển khu vực kinh tế tư nhân tại tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, diễn ra từ ngày 23 đến 29 tháng 9 năm 2002, của nhóm cán bộ nghiên cứu Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương. Với nhiều thông tin, bình luận và đánh giá được trình bày một cách hệ thống, những người biên soạn hy vọng cuốn sách sẽ mang lại cho các nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách, sinh viên và các độc giả quan tâm cái nhìn đầy đủ hơn về những chính sách quan trọng tạo nên thành công của công cuộc cải cách kinh tế ở Trung Quốc, trong mối tương quan so sánh với Việt Nam. Từ đó, có thể rút ra những bài học kinh nghiệm bổ ích để tiếp tục đóng góp tích cực hơn cho sự nghiệp đổi mới của đất nước.