Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị Anh hùng dân tộc, nhà văn hóa lớn, vị lãnh tụ thiên tài của cách mạng Việt Nam, người chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản, công nhân quốc tế và phong trào giải phóng dân tộc, người mở đầu kỷ nguyên mới của lịch sử nước ta. Với lòng yêu nước nồng nàn, tình thương dân tha thiết, với năng lực, nghị lực tư duy và hành động thực tiễn phi thường trong suốt cuộc trường chinh đấu tranh cho độc lập dân tộc, cơm no áo ấm và tự do cho nhân dân, Bác Hồ đã để lại cho chúng ta một di sản tinh thần vô cùng quý báu: tư tưởng Hồ Chí Minh. Tư tưởng Hồ Chí Minh là linh hồn, là ngọn cờ của cách mạng Việt Nam, và cùng với chủ nghĩa Mác – Lênin là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng ta và nhân dân ta. Bác Hồ là một bậc đại nhân, đại trí, đại dũng, là hiện thân của chủ nghĩa nhân văn cao cả, yêu thương đồng bào mình và cả nhân loại cần lao. Mọi kiếp người đều được ôm trọn trong trái tim mênh mông của Bác. Và riêng đối với đồng bào miền Nam, những người “đi trước về sau”, tình cảm của Bác vô cùng sâu đậm, thân thương. Bác nói: “Một ngày mà Tổ quốc chưa thống nhất, đồng bào còn chịu khổ là một ngày tôi ăn không ngon, ngủ không yên… Nam Bộ nhất định trở lại cùng thân ái trong lòng Tổ quốc”. Trong thời gian bôn ba khắp năm châu và qua mấy chục năm kháng chiến trường kỳ cũng như những ngày hòa bình trên đất Bắc, Bác luôn mong ước có ngày được trở lại miền Nam, trở về Sài Gòn thăm lại đồng bào, đồng chí… Và Bác Hồ là tên gọi, là hình ảnh vừa gần gũi, vừa thiêng liêng, là biểu tượng cao đẹp của niềm tin và ý chí cách mạng, là nỗi nhớ mong tha thiết trong lòng đồng bào, cán bộ, chiến sĩ miền Nam. Như nhà thơ Tố Hữu đã nói: “Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà. Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha”. Tình cảm ấy đã trở thành sức mạnh tinh thần suốt cuộc trường chinh giải phóng, cứu nước của nhân dân ta và là đề tài thu hút sự sáng tạo của bao người trên nhiều lĩnh vực. Ban Khoa học xã hội Thành phố (nay là Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh) đã tổ chức thực hiện nhiều công trình nghiên cứu, nhiều cuộc hội thảo khoa học về đề tài này và đã xuất bản thành ba tập sách mang tựa đề “Bác Hồ với miền Nam – miền Nam với Bác Hồ” vào các năm 1986, 1987, 1990. Trong ba tập sách trên đã đăng tải nhiều tham luận khoa học, nhiều bài viết có giá trị của nhiều học giả, nhiều nhân chứng lịch sử trong cả nước và được đông đảo bạn đọc đón nhận. Năm nay, nhân kỷ niệm 113 năm ngày sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh tiến hành sưu tầm, tuyển chọn, sửa chữa, chỉnh lý, bổ sung và xuất bản tập sách “Bác Hồ với miền Nam – miền Nam với Bác Hồ” nhằm phục vụ nhu cầu của bạn đọc. Vì tôn trọng tình cảm của các tác giả đối với Bác Hồ kính yêu, nên chúng tôi đã bảo lưu tính lịch sử của các bài viết. “Bác Hồ với miền Nam – miền Nam với Bác Hồ” là một tập sách được xuất bản, có sự rà soát biên tập kỹ lưỡng nhưng chắc chắn khó tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi cũng hy vọng rằng đông đảo bạn đọc sẽ tích cực hưởng ứng, sưu tầm, giới thiệu những tư liệu mới về Bác Hồ với miền Nam, miền Nam với Bác Hồ để lần tái bản sau nội dung được phong phú, sinh động thêm.