Hoàn toàn hợp lý khi nhiều người có quan điểm cho rằng, một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng đau buồn hiện nay của siêu cường kinh tế Nhật Bản có liên quan đến chính mô hình phát triển kinh tế Nhật Bản mà một thời đã được cả thế giới ca ngợi. Tuy vậy, có một vấn đề là "phải chăng mô hình kinh tế Nhật Bản đã hết thời?" như nhiều học giả Mỹ và một số học giả Đức, lâu nay thường ca ngợi mô hình kinh tế thị trường tự do, đã từng nhận định hay đây mới chỉ là sự bất cập hoặc chưa thích ứng kịp của mô hình kinh tế Nhật Bản trước những biến đổi mới và hết sức nhanh chóng ở cả trong và ngoài nước Nhật Bản. Việc tìm cách lý giải những vấn đề đó cũng là nội dung và mục đích chủ yếu của cuốn sách "Trước thềm thế kỷ XXI: nhìn lại mô hình phát triển kinh tế Nhật Bản". Đâu là những đặc trưng chủ yếu của mô hình phát triển kinh tế Nhật Bản? Nguyên nhân và những lý do tồn tại của nó suốt nhiều thập kỷ qua là gì? Tác dụng hay những mặt tích cực của nó đối với nền kinh tế Nhật Bản đến đâu? Những điểm yếu hay có thể nói những mâu thuẫn nội tại của nó là gì? Những giải pháp khắc phục và những cải cách đã và đang tiến hành của chính phủ Nhật Bản tác động như thế nào tới mô hình này, và sự tiến triển tương lai của nó ra sao? Đó chính là những mối quan tâm chủ yếu của tác giả cuốn sách.