Tóm tắt

Nội dung của cuốn sách được trình bày trong 3 chương: Ở chương 1 trên cơ sở đưa ra những nhận diện, đánh giá của Nhật Bản, Hàn Quốc về sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc, các tác giả đã phân tích những tác động trước sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc. Đối với Nhật Bản, những tác động về mặt kinh tế và chính trị an ninh được thể hiện: Nhật Bản ngày càng trở nên phụ thuộc vào Trung Quốc cả về xuất khẩu lẫn nhập khẩu; Làm thay đổi mô hình phát triển kinh tế ở Đông Á tử trước đền nay vốn do Nhật Bản chi phối, từ mô hình "đàn nhạn bay" sang mô hình "nhảy cóc"; Thúc đầy Nhật Bản tăng cường chủ nghĩa khu vực kết hợp với chủ nghĩa đa phương trong chính sách kinh tế đổi ngoại của mình; Đẩy mạnh cạnh tranh giữa Nhật Bản với Trung Quốc trên các địa bàn chiến lược; Kích động chủ nghĩa dân tộc ở Nhật Bản. Đối với Hàn Quốc, những tác động ở phương diện kinh tế, đặc biệt là hợp tác kinh tế với Trung Quốc được cho là tích cực nhất. Về mặt an ninh - chính trị, chính phủ Hàn Quốc đánh giá cao những nỗ lực của Trung Quốc trong việc giải quyết các vẫn đề khu vực và thế giới trong thời gian gần đây và cho rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc mang lại nhiều cơ hội cho Hàn Quốc hơn là các mối đe doa. Trong chương 2, trước sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc, Nhật Bản đã có những phản ứng chính sách sau: Thực hiện chính sách ngoại giao đối trọng và phòng ngừa; Tăng cường khả năng quân sự; Củng cố liên minh an ninh Nhật - Mỹ; Tăng cường hợp tác an ninh với Úc, Ấn Độ, Hàn Quốc; Củng cố quan hệ chặt chẽ hơn đối với các nước Đông Nam Á; Nỗ lực duy trì quan hệ hợp tác với Trung Quốc. Phản ứng chính sách của Hàn Quốc là duy trì liên minh với cả Mỹ và Trung Quốc đề đối trọng lại với ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Một mặt, Hàn Quốc vẫn phát triển môi quan hệ đồng minh với Mỹ, mặt khác vẫn tiếp tục duy trì quan hệ tốt với Trung Quốc, đồng thời tăng cường quan hệ với các nước trong khu vực Đông Bắc Á thông qua chính sách "Sáng kiến hòa bình và hợp tác Đông Bắc Á" Trên cơ sở những đánh giá, dự báo tác động của quan hệ Trung Quốc - Nhật Bản và Trung Quốc - Hàn Quốc tới Việt Nam ở chương 3, các tác giả đã đề xuất một số gợi ý chính sách đối với Việt Nam trong quan hệ với ba nước Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản: Thứ nhất, cần theo dõi sát sao những thay đổi trong quan hệ chính trị - an ninh giữa các quốc gia này; Thứ hai, thế hiện quan điểm nhất quản, giữ vững nguyên tác chung sông hòa bình, không can thiệp vào công việc nội bô của nhau, đồng thời kêu gọi tất cá các bên tôn trong luật pháp quốc tế, cùng kiểm chế, giải quyết tranh chấp băng con đường thương lương hòa bình: Thứ ba, chú trọng thúc đẩy quan hệ đổi tác chiến lược đi vào chiều sâu và hiệu quả với cả Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc: Thứ tư, tích cực phát huy vai trỏ của ASEAN và các cơ chế, diễn đàn hợp tác khu vực tụ do ASEAN trong hợp tác với ba nước Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng đề xuất những chính sách cụ thể về kinh tế và an ninh khu vực đối với từng nước Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.