Tóm tắt

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã khẳng định phải “xây dựng, hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát việc thực hiện, hợp pháp hóa các hoạt động và quyết định của các cơ quan công quyền”, “xây dựng cơ chế phán quyết về những vi phạm hiến pháp trong hoạt động lập pháp, hành pháp và tư pháp”. Như vậy, có thể khẳng định rằng, yêu cầu bảo hiến đã trở thành một yêu cầu cấp bách trong đổi mới pháp lý của chúng ta. Trong những năm qua, việc bảo hiến trong cơ chế thực thi quyền lực ở nước ta đã được thực hiện thông qua sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, cơ chế giám sát tối cao của Quốc hội, cơ chế thẩm định, kiểm tra các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế thanh tra và giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân. Tuy nhiên, hiệu quả của việc bảo vệ trật tự hiến pháp thông qua các cơ chế này còn rất nhiều hạn chế. Nguyên nhân cơ bản là chưa có sự nhận thức đúng đắn, đầy đủ và nhất quán về các yêu cầu của hiến pháp, do thiếu vắng sự giải thích chính thức hiến pháp một cách đầy đủ và thường xuyên. Nội dung cuốn sách nhằm góp phần làm rõ tài phán hiến pháp có vai trò gì, được xây dựng như thế nào, cơ chế tài phán hiến pháp nên đặt trong thể chế nhà nước pháp quyền ra sao; mô hình tài phán hiến pháp trên thế giới đang phát triển theo hướng nào; mô hình tài phán hiến pháp nào phù hợp với các điều kiện chính trị – pháp lý, xã hội và kinh tế của Việt Nam.