Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Thắng lợi của cách mạng Việt Nam từ trước đến nay và từ nay về sau đều bắt nguồn từ cơ sở tư tưởng, lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh là nhiệm vụ vô cùng quan trọng của công tác lý luận của Đảng ta hiện nay. Trong hàng chục năm qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh và đã thu được một số thành tựu đáng kể. Để góp phần luận giải và làm sáng tỏ hệ thống những vấn đề lý luận phong phú, sâu sắc của tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật xuất bản cuốn sách Hồ Chí Minh – nhà tư tưởng thiên tài của Giáo sư Trần Nhâm. Đây là một công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh khá công phu, tập trung phân tích một số vấn đề lý luận cơ bản sau đây: Một là, cuộc gặp gỡ lịch sử tất yếu của Hồ Chí Minh với dân tộc và thời đại là hai yếu tố chủ quan và khách quan bắt gặp nhau, kết hợp với nhau trên con đường tìm đường cứu nước của Người. Hai là, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sợi chỉ đỏ xuyên suốt tư tưởng Hồ Chí Minh, là tổng hợp những quan điểm chiến lược có ý nghĩa chỉ đạo lớn về chính trị và lý luận, về nhận thức và hành động, và cũng là vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam đã khẳng định sự sáng ngời của chân lý đó. Ba là, tư tưởng Hồ Chí Minh ấy, cuốn sách mở rộng việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh trên các vấn đề chiến lược và sách lược cách mạng, xác định rõ thiên tài chỉ đạo chiến lược và nghệ thuật chỉ đạo sách lược của Hồ Chí Minh và của Đảng ta, là bậc thầy của việc vận dụng và phát triển vào quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Bốn là, nổi lên trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh là tư tưởng về đại đoàn kết dân tộc – một chiến lược xuyên suốt trong quá trình kết hợp độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, động viên lực lượng đại đoàn kết toàn dân, kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại, sức mạnh trong nước với sức mạnh quốc tế, hình thành sức mạnh tổng hợp to lớn để đánh thắng kẻ thù dân tộc và chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu. Năm là, điểm nhấn quan trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh mà cuốn sách đặc biệt quan tâm là tư tưởng về Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Đó là nhà nước mà “bao nhiêu lợi ích đều vì dân”, “bao nhiêu quyền hạn đều của dân”, “việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh”. Sáu là, tư duy mới về Đảng cầm quyền của tư tưởng Hồ Chí Minh được cuốn sách xem như là trung tâm của sự phân tích. Đó là tư duy mới về mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân; tư duy mới về xây dựng Đảng ta thành một Đảng trong sạch, vững mạnh, xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân. Bảy là, điểm mới và cũng là đóng góp của cuốn sách này là đã đi sâu làm rõ tư tưởng triết học Hồ Chí Minh là triết học thực tiễn và nhân sinh, triết học giải phóng và phát triển. Cuốn sách còn làm nổi bật phép biện chứng Hồ Chí Minh được Người tiếp thu từ nhiều nguồn, nhiều hướng, nhiều cách khác nhau, tất cả đều được đặt trong những điều kiện lịch sử cụ thể của cách mạng Việt Nam, được hình thành một cách tự nhiên, hết sức sinh động, đầy sáng tạo, không rập khuôn máy móc với bất cứ nhân vật lịch sử nào. Tám là, cuốn sách khẳng định một nhận thức luận Hồ Chí Minh. Điểm nhấn mạnh của nhận thức luận Hồ Chí Minh là quá trình thực tiễn hóa lý luận và lý luận hóa thực tiễn. Đưa lý luận vào cuộc sống, kiểm nghiệm lý luận trong thực tiễn, là quá trình hiện thực hóa vai trò lý luận đối với hoạt động thực tiễn. Gắn lý luận với thực tiễn, lý luận liên hệ với thực tiễn, học đi đôi với hành, đó là nguyên tắc cơ bản xuyên suốt tư tưởng Hồ Chí Minh.