Tóm tắt

Cuốn sách này tập trung nghiên cứu kinh nghiệm của Pháp về vai trò của Nhà nước trong phát triển kinh tế giai đoạn 1945–1999. Ngoài lý do chung nêu trên, kinh nghiệm của Pháp đáng được chúng ta quan tâm nghiên cứu còn bởi một số lý do sau đây: Trước hết, xuất phát từ hoàn cảnh riêng của mình, nước Pháp đã lựa chọn con đường phát triển kinh tế khá đặc thù. Trong đó, sự điều tiết của Nhà nước đối với nền kinh tế theo truyền thống là khá mạnh, đồng thời chú trọng đến các khía cạnh bảo đảm công bằng xã hội, duy trì và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ nền độc lập dân tộc… Những đặc thù này nổi bật đến mức báo chí Pháp và phương Tây thường sử dụng những cụm từ như “ngoại lệ Pháp” (exception française), “cung cách Pháp” (France’s way) hay “theo kiểu Pháp” (à la française). Tuy nhiên, các điểm đặc thù đó lại khá gần gũi đối với nước ta một đất nước đã có hàng chục năm áp dụng cơ chế kế hoạch hóa tập trung, giàu truyền thống nhân ái, có bề dày 4000 năm văn hiến và lịch sử hào hùng chống ngoại xâm. Thứ hai, Pháp là đối tác hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực thương mại, đầu tư, trao đổi văn hóa và khoa học. Thứ ba, nước Pháp ngày nay là một quốc gia tư bản chủ nghĩa phát triển cao, giữ vai trò quan trọng trong đời sống chính trị và kinh tế ở châu Âu và trên thế giới. Vì vậy, thực tiễn và tư duy lý luận của Pháp về vai trò của Nhà nước trong phát triển kinh tế có ảnh hưởng đáng kể trên phạm vi toàn cầu. Thứ tư, Pháp cũng là nơi thể hiện rõ những quan điểm khác nhau về vai trò của Nhà nước trong phát triển kinh tế từ những quan điểm ủng hộ mạnh mẽ đến những quan điểm hạn chế vai trò này qua đó bộc lộ cả những thành công và những hạn chế của Nhà nước trong quá trình tác động vào phát triển kinh tế. Thứ năm, sự phát triển kinh tế của Pháp gắn liền với quá trình mở cửa và hội nhập quốc tế, đặc biệt là với tiến trình xây dựng Cộng đồng Kinh tế châu Âu (EEC), nay là Liên minh châu Âu (EU).