Tóm tắt

Đã từ lâu, Hoa Kỳ luôn ấp ủ tham vọng trở thành siêu cường duy nhất trên thế giới. Để thiết lập bá quyền của mình, Hoa Kỳ đã áp dụng mọi biện pháp gây sức ép, từ quân sự, chính trị đến kinh tế, trong đó trừng phạt kinh tế được coi là một công cụ đặc biệt quan trọng trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Hoa Kỳ áp dụng biện pháp này chủ yếu nhằm chống lại Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa, ngăn chặn sự phát triển của phong trào cộng sản trên thế giới. Sau khi chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, Hoa Kỳ vẫn tiếp tục tăng cường sử dụng biện pháp trừng phạt kinh tế để gây sức ép đối với các đối tượng mà Hoa Kỳ cho rằng không đi đúng “quỹ đạo” và không tuân theo những ý muốn do họ áp đặt. Cách thức áp dụng trừng phạt về cơ bản không thay đổi, nhưng đối tượng chịu trừng phạt thay đổi tùy theo mục tiêu chính sách đối ngoại của Mỹ trong từng thời kỳ. Trên thực tế, trừng phạt kinh tế không chỉ gây ra thiệt hại cho các đối tượng chịu trừng phạt, mà còn cho chính bản thân nước Mỹ. Các công ty hay các khu vực sản xuất, kinh doanh của Mỹ có liên quan đến lĩnh vực trừng phạt chính là những chủ thể phải trả giá. Không những thế, việc Hoa Kỳ liên minh với một hay nhiều nước trong quá trình áp dụng trừng phạt còn là nguyên nhân dẫn đến những căng thẳng và xung đột trong quan hệ quốc tế. Không thể phủ nhận rằng nạn nhân đầu tiên và chủ yếu của trừng phạt kinh tế vẫn là những người dân thường. Vậy trừng phạt kinh tế có phải là biện pháp tối ưu nhằm bảo vệ nhân quyền và lợi ích chung của các dân tộc như Hoa Kỳ vẫn thường khẳng định hay không? Thực chất và các hình thức biểu hiện của nó ra sao? Quá trình thực hiện dẫn đến những hậu quả gì đối với các đối tượng chịu trừng phạt và ngay cả đối với bản thân nước Mỹ? Để góp phần giúp bạn đọc tìm hiểu những vấn đề trên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản cuốn sách Vấn đề trừng phạt kinh tế trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ, do Thạc sĩ Nguyễn Thái Yên Hương, Phó Trưởng ban Nghiên cứu Âu – Mỹ, Học viện Quan hệ Quốc tế, Bộ Ngoại giao, chủ biên. Cuốn sách tập trung trình bày khái quát quá trình thực hiện chính sách trừng phạt kinh tế của Mỹ; các hình thức, biện pháp thường được áp dụng; vai trò của cơ quan lập pháp và hành pháp trong việc ra quyết định trừng phạt kinh tế; cùng một số trường hợp điển hình, cụ thể.