Tóm tắt

Khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa triển khai chiến lược cải cách và mở cửa, Phó Tiến sĩ Đinh Công Tuấn, cùng với nhiều đồng nghiệp tại Ban Trung Quốc học, sau đó là Viện Châu Á và Thái Bình Dương, cũng như nhiều chuyên gia ở các cơ quan khoa học khác, đã tập trung công sức theo dõi một cách sâu sát từng bước của công cuộc cải cách và mở cửa ở Trung Quốc. Trong công trình nghiên cứu này, từ góc nhìn lịch sử, Đinh Công Tuấn đã khái quát quá trình đấu tranh về chính trị – tư tưởng và lý luận kể từ khi Tôn Dã Phương đề xuất quan điểm phải coi “nền kinh tế xã hội chủ nghĩa là nền kinh tế hàng hóa có kế hoạch”, phải “vận dụng quy luật giá trị” để giải quyết tốt mối quan hệ giữa kế hoạch hóa và thị trường, phải “tách quyền sở hữu và quyền kinh doanh” trong các xí nghiệp quốc doanh, chấp nhận “nền kinh tế nhiều thành phần”, chấp nhận “cạnh tranh” và kiên quyết thực hiện “mở cửa” ra bên ngoài. Quá trình đó tiếp tục cho tới khi nhà lãnh đạo cao cấp Đặng Tiểu Bình phê phán những sai lầm của “Đại nhảy vọt” và “Đại Cách mạng Văn hóa Vô sản”, chống tư tưởng “hai phàm là” và các khuynh hướng tả khuynh, kiên trì kêu gọi “giải phóng tư tưởng”, lấy “phát triển sức sản xuất” làm nhiệm vụ trung tâm, đưa toàn bộ đất nước Trung Hoa bước vào thời kỳ cải cách và mở cửa. Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu tiến trình cải cách kinh tế từ nông thôn đến thành thị cùng với các thành tựu về tăng trưởng kinh tế và phát triển sản xuất nói chung, tác giả còn tiến thêm một bước khi đi sâu tìm hiểu tác động của cải cách kinh tế đối với các lĩnh vực dân số, đô thị hóa, phân bố lao động, giải quyết thất nghiệp, thu hẹp diện các hộ đói nghèo, bảo hiểm xã hội, y tế, môi trường, văn hóa, giáo dục, v.v. Trong cuốn sách này, tác giả có chủ ý trình bày một cách tỉ mỉ, kèm theo các số liệu làm dẫn chứng, mặt xã hội của công cuộc cải cách và mở cửa, giúp người đọc đánh giá rõ hơn những kết quả đã đạt được cũng như những vấn đề cần tiếp tục nỗ lực giải quyết nhằm cải thiện và nâng cao mức sống cho hơn một tỷ người dân Trung Hoa hiện nay.