Công cuộc đổi mới kinh tế ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay đã và đang chuyển từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung, dựa trên cơ sở các chỉ tiêu pháp lệnh và định giá chỉ đạo, sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đến nay, cơ chế thị trường đã thực sự phát huy tác dụng, làm cho nền kinh tế nước ta tăng trưởng với tốc độ cao, ổn định và năng động. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam (tháng 4-2001) đã rút ra bài học quan trọng là: phải sử dụng cơ chế thị trường, áp dụng các hình thức kinh tế và phương pháp quản lý của kinh tế thị trường để kích thích sản xuất, giải phóng sức sản xuất, phát huy mặt tích cực, đồng thời hạn chế và khắc phục mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, bảo vệ lợi ích của nhân dân lao động và của toàn thể nhân dân. Một mục tiêu của Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 10 năm (2001–2010) là: “Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được hình thành về cơ bản”. Thực tiễn của đất nước trong những năm đổi mới đã khẳng định đường lối và chiến lược phát triển của Đảng ta là đúng đắn, trong đó việc sử dụng thể chế kinh tế thị trường như một công cụ quan trọng để đạt tới mục tiêu xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Do vậy, vấn đề xây dựng thể chế kinh tế thị trường ở Trung Quốc được tiến hành trên cơ sở khoa học, trước hết là tôn trọng thực tiễn, tổng kết thực tiễn, nâng thực tiễn lên trình độ cao của lý luận, từ đó quay lại chỉ đạo thực tiễn. Những bước đi tôn trọng quy luật này đã khiến cải cách kinh tế ở Trung Quốc thành công và rất đáng để chúng ta nghiên cứu, rút kinh nghiệm cho từng bước đi của mình.