“Luận ngữ” là một bộ sách “ngôn hành”, do các đệ tử của Khổng Tử ghi chép và chỉnh lý những lời đối đáp giữa Khổng Tử với học trò của mình. Đời nhà Hán lúc bấy giờ có ba bộ sách Luận ngữ mang tên khác nhau: Cổ Luận ngữ, Tề Luận ngữ, Lỗ Luận ngữ. Nội dung toàn bộ sách rất rộng, đề cập tới các mặt chính trị, đạo đức, giáo dục, văn hóa, nghệ thuật và mỹ học v.v… Về lĩnh vực mỹ học, Luận ngữ xuất phát từ nhân học, kế thừa tư tưởng mỹ học từ trước thời Khổng Tử và tổng kết lại một cách tương đối có hệ thống, hình thành nên một bộ lý luận mỹ học cho người đời sau. Nội dung Luận ngữ nhấn mạnh tác dụng của văn học đối với xã hội; nó đề ra khái niệm “Hưng, Quan, Quần, Oán” (phân tích nghệ thuật thơ ca, tạo nên sức hấp dẫn trong bốn mặt thưởng thức). Bốn mặt này có mối quan hệ lôgic nội tại giữa văn và chất, yêu cầu hai mặt này phải thống nhất hoàn toàn với nhau. Về thưởng thức cái đẹp của tự nhiên, sách nêu cách nhìn: “Trí giả lạc thủy, nhân giả ái sơn.” Cách nhìn này bao hàm khả năng con người thưởng thức và cảm thụ cái đẹp tự nhiên, tạo nên sự cộng hưởng và cảm ứng tinh thần, biểu hiện đặc trưng quan trọng trong việc thưởng thức cái đẹp của người Trung Hoa thời xa xưa. Về phê bình văn học, Luận ngữ đề ra nguyên tắc “Trung dung” (không thiên lệch), bao gồm mỹ học Trung Hoa với nghệ thuật sáng tạo được lý giải từ cách thưởng thức mang tính biện chứng sâu sắc. Tư tưởng mỹ học của Luận ngữ đối với tư tưởng mỹ học thời đại phong kiến đã sản sinh ảnh hưởng vô cùng sâu rộng. Luận ngữ được biên soạn thành sách khoảng bốn mươi năm sau khi Khổng Tử qua đời. Nó trở thành trước tác kinh điển của Nho gia đời sau.