Cuốn sách ra đời nhằm ghi lại một số dấu ấn sâu đậm trong lĩnh vực đối ngoại và phương pháp ngoại giao của Hồ Chí Minh, phân tích những nét độc đáo của ngoại giao Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh mà tác giả gọi là “trường phái ngoại giao Hồ Chí Minh” – “ngoại giao của tấm lòng”. Nội dung cuốn sách ôn lại những công việc của Hồ Chí Minh và Chính phủ ta trên lĩnh vực đối ngoại với vai trò “tích cực và chủ động” trong cuộc đấu tranh trên ba mặt trận liên hoàn chính trị – quân sự – ngoại giao của nhân dân ta, làm sáng tỏ những đặc điểm nổi bật của sự nghiệp ngoại giao cách mạng Việt Nam trên nền tảng tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh. Ngoài Lời nói đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, cuốn sách gồm hai chương: Chương I: Ngoại giao Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh; Chương II: Trường phái ngoại giao Hồ Chí Minh.