Bắt đầu từ thập kỷ 80, cùng với sự bùng nổ của cách mạng khoa học - kỹ thuật và công nghệ hiện đại, nền kinh tế thế giới đã có sự biến chuyển sâu sắc. Sự áp dụng các thành tựu khoa học mũi nhọn ở các nước phát triển là động lực cơ bản làm thay đổi và thúc đẩy năng suất lao động ngày càng cao, lực lượng sản xuất ngày càng hiện đại và hoàn thiện. Các ngành khoa học và hàng loạt ứng dụng khoa học mới đã làm thay đổi cơ bản bộ mặt kinh tế thế giới. Xu thế hiện nay là xu thế hợp tác kinh tế và hòa nhập toàn cầu. Xét về mặt kinh tế, ở góc độ nào đó tính độc lập quốc gia đã bị phá vỡ. Trên thế giới hiện nay, mạng lưới các công ty đa quốc gia, xuyên lục địa ngày càng phát triển và khẳng định ưu thế của mình. Chưa bao giờ hiện tượng xâm nhập giao thoa giữa các nền kinh tế lại diễn ra một cách sôi động và có hiệu quả như trong những năm 90 này. Bởi vì các nước đều đã nhận thức rõ sự phồn thịnh của mỗi dân tộc phải đặt trong sự phát triển chung của thời đại, trong mối quan hệ tương quan nhất thể hóa kinh tế toàn cầu. Đồng thời, khu vực hóa cũng đang là một xu thế mạnh mẽ và diễn ra vô cùng sội động giữa nhiều cụm quốc gia: Châu Âu có BU (Liên minh châu Âu), châu Mỹ có NAFTA (Vùng thương mại tự do Bắc Mỹ), châu Á - Thái Bình Dương có APEC (Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương), ASEAN (Hiệp hội các nước Đông Nam Á) v.v... Xu hướng này xuất phát từ sự phát triển không đồng đều giữa các khu vực, nối chung, và giữa các quốc gia, nói riêng. Mặt khác, giữa các quốc gia trong khu vực thường có những đặc điểm về tự nhiên, kinh tế, xã hội... Tương đối giống nhau, thuận lợi cho việc hợp tác phát triển hơn. Ví dụ: ở một số nước khu vực Trung Đông và Bắc Phi có nguồn tài nguyên thiên nhiên rất phong phú, đặc biệt là dầu mỏ. Trái lại, cụm các nước Đông Nam Á: Xingapo, Malaixia, Indonêxia có thế mạnh về ngư nghiệp, nông nghiệp, đặc biệt là các loại cây công nghiệp, cây lấy dầu như cao su, cọ dầu... Sự hợp tác khu vực này giúp sử dụng triệt để các thế mạnh của vùng về tài nguyên thiên nhiên, nguồn nhân công rẻ, cũng như sử dụng kỹ thuật hiện đại ở các vùng đô thị trong khu vực, qua đó đây nhanh tốc độ phát triển, nâng cao năng suất lao động. Một vấn đề mang tính toàn cầu nữa là tự do hóa thương mại thế giới. Sự phát triển không ngừng của nền kinh tế với các ứng dụng công nghệ hiện đại làm tăng khối lượng sản phẩm ngày càng lớn và vì vậy đòi hỏi một chế độ lưu thông, trao đổi rộng rãi, đa phương. Chế độ bảo hộ mậu dịch không còn phát huy được thế mạnh của mình trong giai đoạn mới. Mô hình kinh tế thế giới đã thay đổi. Sự phát triển tự do buôn bán, nhu cầu thương mại toàn cậu đã phá vỡ hình thức bảo trợ và chế độ bảo hộ mậu dịch lỗi thời.