Ở tập I - Tư tưởng và hệ thống, bạn đọc sẽ được tiếp cận với các vấn đề như: sự hình thành một quốc gia hiện đại và công cuộc hiện đại hóa nền giáo dục, phản ứng của những người ủng hộ truyền thống đối với cải cách, tình hình hiện đại hóa và cải cách giáo dục hiện nay..., lý giải cho việc Nhật Bản đã học tập được những gì ở nền giáo dục hiện đại của phương Tây khi gắn nó với kế hoạch hiện đại hóa đất nước? Vấn đề văn hóa truyền thống được xử lý như thế nào trong quá trình hiện đại hóa? Nền giáo dục được hiện đại hóá đã phát triển ra sao trong giai đoạn hiện nay? Phần đầu tập I nhấn mạnh vai trò của tư tưởng phương Tây đối với hiện đại hoá giáo dục ở chỗ nó đã loại bỏ tư tưởng giáo dục phong kiến với hệ thống giáo dục phân tầng, mở ra cơ hội học tập cho mọi công dân; mục đích giáo dục nhà trường là khoa học thực tiễn bổ ích cho con người; chi phí giáo dục do nhân dân đóng góp. Từ chỗ trường học chỉ dành cho số ít những người có đẳng cấp cao, sau này các trường học xây dựng do nhân dân đóng góp đã đáp ứng được nguyện vọng học tập của đông đảo quần chúng. Một số trường tương đương bậc đại học với các chuyên gia từ châu Âu và Mỹ được mời sang giảng dạy đã cung cấp nhân lực ưu tú phục vụ cho hiện đại hoá. Nội dung giáo dục trong trường phổ thông Nhật Bản luôn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các phong trào giáo dục phương Tây trong suốt những năm đầu thế kỷ XX.