Tóm tắt

Chủ đề của công trình nghiên cứu này được thể hiện rất rõ ngay ở tên sách. GS. Nolan muốn định vị nền kinh tế Trung Quốc tại một thời điểm đặc biệt: sau hơn một phần tư thế kỷ cải cách và mở cửa thành công, hiện nay Trung Quốc đang đứng trước nhiều thách thức phát triển mới. Nói cách khác, Trung Quốc – “con sư tử” mới trỗi dậy – lại đang đối mặt với một sự lựa chọn mới mang tầm vóc lịch sử và hết sức khó khăn: giữa vô vàn thách thức của thế giới toàn cầu hóa, hội nhập và cạnh tranh ngày càng quyết liệt, Trung Quốc sẽ làm gì và làm như thế nào để giữ vững và phát huy những thành tựu kỳ diệu của gần 30 năm cải cách và mở cửa? Liệu Trung Quốc có tiếp tục kiên định con đường đã lựa chọn, hay sẽ rẽ sang một con đường khác? GS. Nolan cho rằng đây là sự lựa chọn có ảnh hưởng mang tính quyết định đối với triển vọng và vận mệnh của đất nước Trung Hoa vĩ đại, và do đó, cũng ảnh hưởng sâu sắc tới cục diện phát triển toàn cầu. Chúng ta đều biết rằng trong gần 30 năm qua, nền kinh tế cải cách và mở cửa của Trung Quốc đã tạo nên một kỳ tích phát triển, một kỷ lục chưa từng có trong lịch sử loài người: một nước Trung Quốc mới với dân số 1,3 tỷ người, có tiềm lực kinh tế lớn gấp khoảng sáu lần so với thời kỳ trước cải cách. Tiềm lực đó được nhân lên nhờ sự tổ hợp của hàng loạt yếu tố chất lượng. Đó là xu thế và quỹ đạo phát triển mới, là đà tăng trưởng cao, là thế vươn lên mạnh mẽ trong hội nhập kinh tế toàn cầu của một cường quốc trẻ, đồng thời là sự khẳng định con đường phát triển kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa mang đặc sắc Trung Quốc. Nhưng không chỉ có vậy. Trung Quốc hiện đang đóng vai trò là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng bậc nhất của nền kinh tế toàn cầu. Tốc độ tăng trưởng nhanh của nền kinh tế Trung Quốc khổng lồ thực sự đang tạo ra những cơ hội phát triển to lớn cho toàn thế giới, chứ không chỉ riêng cho một quốc gia nào. Tất nhiên, bên cạnh cơ hội, nền kinh tế này cũng đặt ra những thách thức phát triển hết sức gay gắt. Những dự đoán cho rằng trong vòng 20–30 năm tới, Trung Quốc có thể đuổi kịp Hoa Kỳ về tổng sản phẩm quốc nội (GDP), sẽ tiến rất nhanh về khoa học – công nghệ để rút ngắn khoảng cách với các nước phát triển, và có thể trở thành một cực phát triển mới thách thức vị thế của các cường quốc hiện tại, ngày càng được đưa ra nhiều hơn, cùng với những luận cứ rất đáng quan tâm. Tuy nhiên, liệu con đường tiến tới vị thế đó của Trung Quốc có diễn ra một cách trơn tru và thuận lợi hay không? Câu trả lời của GS. Nolan là: không. Với tâm huyết dành cho việc phân tích một mô hình phát triển thành công, cùng sự nghiêm túc khoa học và hiểu biết phong phú, sâu sắc về Trung Quốc, trong công trình này, GS. Nolan đã cố gắng lý giải câu hỏi trên bằng quan điểm và cách nhìn riêng của mình, qua đó gợi mở nhiều vấn đề quan trọng để các nhà nghiên cứu về Trung Quốc trên thế giới tiếp tục trao đổi, tọa đàm và thảo luận.