Cuốn sách được hình thành trên cơ sở các bài viết và tham luận của Hội thảo: "50 năm Hiệp định Giơnevơ về Đông Dương - Ý nghĩa và bài học" do Bộ Ngoại giao tổ chức ngày 16/7/2004 nhân dịp kỷ niệm 50 năm Hiệp định được ký kết. Nội dung cuốn sách đi sâu phân tích và làm sáng tỏ bối cảnh thế giới vào thời điểm diễn ra Hội nghị; ý nghĩa và thắng lợi quan trọng của chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đối với kết quả đàm phán tại Hội nghị; ý nghĩa, bài học và tác động của Hiệp định đối với cách mạng Việt Nam, Lào, Campuchia và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. Cuốn sách cũng nêu bật một số bài học kinh nghiệm của ngoại giao Việt Nam khi còn non trẻ lần đầu tiên tham gia một hội nghị quốc tế lớn. Đó là những bài học như: giữ vững độc lập tự chủ; thắng từng bước, đánh đổ từng bộ phận, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn; kết hợp các mặt trận tạo nên sức mạnh tổng hợp để giành thắng lợi. Chúng ta đã vận dụng sáng tạo những bài học này trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trong đấu tranh thống nhất đất nước và đặc biệt là trong cuộc đàm phán Pari nhằm chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Những kinh nghiệm và bài học quý báu trong đấu tranh ngoại giao rút ra từ Hội nghị Giơnevơ còn giúp chúng ta có thêm kiến thức, bản lĩnh, kinh nghiệm để vận dụng linh hoạt và sáng tạo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay; trong việc thực hiện thành công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa; chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước.