Sau khi Liên bang Xôviết tan rã, với tư cách là nước kế thừa chủ yếu về mọi mặt, ngay lập tức các nhà lãnh đạo Liên bang Nga đã tiến hành công cuộc cải cách mà thực chất đó là quá trình chuyển đổi toàn diện nền kinh tế – xã hội dưới chế độ Xôviết. Xuất phát từ mục tiêu muốn nhanh chóng xóa bỏ toàn bộ cơ sở kinh tế – xã hội của chủ nghĩa xã hội, xây dựng kinh tế thị trường, ban lãnh đạo Liên bang Nga đã chủ trương dựa vào Mỹ và phương Tây thực hiện cải cách bằng “liệu pháp sốc”. Do đánh giá không chính xác tình hình trong nước và quốc tế nên những bước cải cách kinh tế triệt để của Liên bang Nga tuy đã xây dựng được cơ sở bước đầu cho kinh tế thị trường, song nó cũng gây ra khủng hoảng chính trị, kinh tế, xã hội nặng nề. Ở nước Nga lúc đó, đa số các tầng lớp nhân dân lâm vào tình trạng khốn cùng; các lĩnh vực phúc lợi xã hội vốn là thế mạnh của chế độ Xôviết đã và đang bị suy thoái nghiêm trọng; nhiều nhà máy, xí nghiệp ngừng sản xuất, thất nghiệp gia tăng, thêm vào đó là tình trạng nợ lương kéo dài… Tất cả những điều đó đã dẫn tới sự bất bình của các tầng lớp nhân dân với chính quyền Liên bang Nga và các cuộc biểu tình, bãi công đã nổ ra liên tiếp. Những sai lầm và hạn chế trong những năm 90 của thế kỷ XX đã được Tổng thống V. Putin nhận thức và rút kinh nghiệm. Một chiến lược phát triển kinh tế – xã hội dài hạn đã được thông qua. Theo đó, các đường lối, chính sách, biện pháp phát triển kinh tế – xã hội của Tổng thống và Chính phủ Liên bang Nga đều tập trung vào tạo điều kiện để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế, ổn định xã hội; nhấn mạnh cải cách kinh tế phải gắn liền với mục tiêu xã hội và ngược lại, mục tiêu phát triển kinh tế được kết hợp chặt chẽ với các chính sách xã hội tiến bộ. Nhờ vậy, trong những năm đầu thế kỷ XXI, ở Liên bang Nga không chỉ kinh tế tăng trưởng mà xã hội cũng ổn định hơn, xu thế ủng hộ cải cách của chính quyền trong dân chúng tăng lên; đưa Liên bang Nga có địa vị ngày càng cao trên trường quốc tế. Nội dung cuốn sách khắc họa một giai đoạn lịch sử đặc biệt của Liên bang Nga thời kỳ từ năm 1992 (sau khi Liên bang Xôviết tan rã) đến hết nhiệm kỳ thứ nhất của Tổng thống V. Putin (năm 2004) thông qua tập trung nghiên cứu, đánh giá quá trình phát triển kinh tế – xã hội, gắn liền với vai trò của Tổng thống B. Yeltsin và V. Putin; phân tích những nguyên nhân trì trệ hoặc phục hồi nền kinh tế – xã hội của Liên bang Nga và rút ra những bài học kinh nghiệm sẽ có giá trị tham khảo cho các quốc gia chuyển đổi, trong đó có Việt Nam.