Tóm tắt

Ngày 2 tháng 6 năm 2005, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 49-NQ/TW về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, trong đó xác định mục tiêu của cải cách tư pháp là “Xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”. Để đạt được mục tiêu này, Chiến lược cải cách tư pháp đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa và xác định đây là khâu đột phá của hoạt động tư pháp. Mô hình tố tụng hình sự hiện nay ở Việt Nam là mô hình tố tụng hình sự thẩm vấn. Quá trình vận hành mô hình này thời gian qua đã góp phần quan trọng vào việc giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Bên cạnh những kết quả nêu trên, mô hình tố tụng hình sự Việt Nam còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập, ảnh hưởng đến kết quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, đòi hỏi xây dựng một nền tư pháp dân chủ, công bằng, nghiêm minh. Chính vì vậy, việc nghiên cứu, tham khảo mô hình tố tụng hình sự của các nước trên thế giới đóng vai trò hết sức quan trọng nhằm tiếp thu những hạt nhân hợp lý của tố tụng hình sự các nước, phù hợp với truyền thống văn hóa, điều kiện chính trị, kinh tế, xã hội cụ thể ở Việt Nam. Với sự trợ giúp của Chương trình Đối tác Tư pháp (Justice Partnership Programme – JPP) do Liên minh châu Âu, Đan Mạch và Thụy Điển đồng tài trợ, các nhà khoa học và thực tiễn có kinh nghiệm và uy tín quốc tế đã thực hiện các báo cáo nghiên cứu về mô hình tố tụng hình sự của bảy quốc gia đại diện cho các mô hình tố tụng hình sự điển hình trên thế giới hiện nay, bao gồm: Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Italia, Nga, Nhật Bản, Pháp và Trung Quốc. Các kết quả nghiên cứu được thực hiện công phu, nghiêm túc, có ý nghĩa tham khảo rộng rãi, toàn diện, sâu sắc và có giá trị đặc biệt.