Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc ta đã hun đúc nên truyền thống yêu nước vô cùng quý báu. Truyền thống yêu nước là một trong những nguồn lực nội sinh rất quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn cán bộ, đảng viên, cấp ủy, chính quyền, đoàn thể các ngành, các cấp phải coi trọng “tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý. Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm. Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày. Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến”. Vậy làm cách nào khơi dậy và phát huy được tinh thần yêu nước? Trả lời câu hỏi đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Thi đua là một cách yêu nước thiết thực và tích cực”; “nó là một cách rất tốt, rất thiết thực để làm cho mọi người tiến bộ”. Cuốn sách gồm hai phần: Phần tuyển chọn: gồm các bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập đến vấn đề thi đua yêu nước. Các bài đó được tuyển chọn và trích dẫn theo số tập và số trang trong Hồ Chí Minh Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản lần thứ hai, năm 2000. Phần chuyên luận: căn cứ vào những bài nói và bài viết được tuyển chọn, tác giả đã phân tích rõ và tiếp cận được một số vấn đề cơ bản trong tư tưởng và phương sách của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước. Thông qua nội dung cuốn sách, chúng ta có điều kiện thấy rõ Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ khởi xướng mà còn để lại nhiều kinh nghiệm phong phú về lãnh đạo, tổ chức và vận động phong trào thi đua yêu nước gắn kết chặt chẽ với yêu cầu cụ thể của từng giai đoạn cách mạng của nước ta. Cuốn sách này mới chỉ là bước đầu tìm hiểu tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, do đó khó tránh khỏi còn nhiều khiếm khuyết, mong được bạn đọc, các nhà khoa học tiếp tục tìm tòi, khám phá, bổ sung để lần xuất bản sau hoàn thiện hơn.