Trong lịch sử nhân loại ở thế kỷ XX, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một biểu tượng kiệt xuất về quyết tâm của cả một dân tộc, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Sự đóng góp quan trọng về nhiều mặt của Chủ tịch Hồ Chí Minh là kết tinh của truyền thống hàng ngàn năm của nhân dân Việt Nam và những tư tưởng của Người là hiện thân của những khát vọng của các dân tộc trong việc khẳng định bản sắc dân tộc của mình và tiêu biểu cho việc thức tỉnh và giải phóng các dân tộc bị áp bức. Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng nước nhà cũng như cách mạng thế giới, năm 1990 Người đã được tôn vinh là anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới. Di sản tư tưởng của Người để lại thật vô cùng quan trọng và có ý nghĩa to lớn, đã và đang soi đường cho tiến trình phát triển của cách mạng nước ta, trở thành những giá trị bền vững của Đảng ta, dân tộc ta. Cùng với chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam hành động cho cách mạng Việt Nam. Nhân dịp kỷ niệm 112 năm Ngày sinh của Người, nhằm tiếp tục giới thiệu những công trình nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản cuốn sách Hồ Chí Minh – dân tộc và thời đại của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Xanh. Cuốn sách tập hợp 18 chuyên luận khoa học của tác giả đã được công bố trên các sách và tạp chí về những sự kiện lịch sử liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh từ khi Người ra đi tìm đường cứu nước, tìm thấy con đường giải phóng dân tộc, bắt tay chuẩn bị những điều kiện cần thiết để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và cùng Đảng đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác ngày càng to lớn và vẻ vang. Sách gồm ba phần, được sắp xếp theo chủ đề nghiên cứu: Phần thứ nhất: Thời đại và Hồ Chí Minh. Phần thứ hai: Hồ Chí Minh và dân tộc. Phần thứ ba: Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam. Đây là những bài viết có những sự kiện lịch sử trùng nhau, nhưng tác giả đã khai thác và phân tích ở các khía cạnh khác nhau. Do vậy, chúng tôi vẫn giữ nguyên văn để bạn đọc tiện tham khảo.