Tóm tắt

Là châu lục có diện tích đứng thứ hai thế giới sau châu Á, châu Mỹ có lịch sử bản địa đặc sắc với một số nền văn hóa hội đủ các đặc điểm để được coi là “văn minh”. Trừ châu Đại Dương, châu Mỹ là nơi con người đến sinh sống muộn nhất. Khoảng 20.000–35.000 năm trước, từ châu Á, con người di cư sang Bắc Mỹ. Từ năm 700 đến năm 1200 trước Công nguyên, nền văn hóa Pueblo (làng quê) phát triển ở thung lũng sông Mississippi, Bắc Mỹ. Trong thiên niên kỷ đầu sau Công nguyên, nền văn minh Maya xuất hiện ở Trung Mỹ. Đến khoảng năm 1000 sau Công nguyên, các đế quốc Toltec và Aztec phát triển thịnh vượng. Văn minh Nam Mỹ bắt đầu hình thành khoảng sau năm 10.000 trước Công nguyên. Đến khoảng năm 1000 sau Công nguyên, xuất hiện các vương quốc như Chimu, Tiahuacano và về sau là Đế quốc Inca. Các nền văn minh châu Mỹ phát triển cho tới khi diễn ra cuộc xâm lược của thực dân Tây Ban Nha vào đầu thế kỷ XVI. Lịch sử châu Mỹ trong thời cận đại là lịch sử của các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc khỏi chế độ thực dân châu Âu. Châu Mỹ, nơi chủ nghĩa thực dân xuất hiện sớm nhất, cũng là nơi phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra đầu tiên, đặc biệt là ở khu vực Nam Mỹ. Năm 1811, Venezuela tuyên bố độc lập, tiếp theo là các khu vực thuộc địa khác. Từ năm 1817, diễn ra cao trào cách mạng Nam Mỹ với các cuộc đấu tranh giải phóng do các lãnh tụ cách mạng như Simón Bolívar, José Francisco de San Martín, Bernardo O’Higgins lãnh đạo. Trong lịch sử châu Mỹ cũng xảy ra các cuộc chiến tranh lớn giữa các quốc gia nhằm tranh chấp lãnh thổ, như Chiến tranh Paraguay (1864–1870) và Chiến tranh Thái Bình Dương (1879–1884). Một sự kiện quan trọng trong lịch sử châu Mỹ là việc thành lập Tổ chức Các nước Châu Mỹ (OAS) năm 1948 nhằm giải quyết các vấn đề của châu lục này. Châu Đại Dương có diện tích nhỏ nhất và có lãnh thổ phân bố rải rác nhất. Châu Đại Dương cũng là nơi con người đến định cư muộn nhất. Hầu hết dân cư châu Đại Dương di cư đến từ châu Á và châu Mỹ. Lịch sử của châu Đại Dương trước khi các đảo của nó được phát hiện được biết đến rất ít. Châu Đại Dương chỉ được tìm hiểu nhiều sau khi người châu Âu tới, đặc biệt là trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai, khi nhiều đảo của châu lục này trở thành chiến trường của các cường quốc. Các quốc gia châu Đại Dương, trừ Australia (Ôxtrâylia), đều là những nước nhỏ. Nhiều đảo ở châu Đại Dương từng trở thành nơi thử nghiệm vũ khí hạt nhân của các cường quốc. Nói về lịch sử châu Mỹ và châu Đại Dương, đã có nhiều sách nghiên cứu chi tiết. Với cuốn sách này, chúng tôi mong muốn đóng góp một phần rất nhỏ nhằm làm rõ thêm hoặc bổ sung một số vấn đề cho những điều mà độc giả đã biết.