Vào cuối những năm bảy mươi của thế kỷ XX, sau một thời kỳ phát triển tương đối mạnh, nền kinh tế của các nước xã hội chủ nghĩa bắt đầu rơi vào tình trạng trì trệ và bộc lộ nhiều mâu thuẫn sâu sắc phát sinh từ phương thức quản lý theo kiểu kế hoạch hóa tập trung cao độ. Cũng như nhiều nước xã hội chủ nghĩa khác, kinh tế Trung Quốc gặp phải muôn vàn khó khăn và đứng trước nguy cơ sụp đổ. Trước tình hình đó, Trung Quốc đã tiến hành một cuộc cải cách toàn diện nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung vốn tồn tại trong nhiều thập niên. Nhờ vậy, không những nền kinh tế Trung Quốc được cứu khỏi nguy cơ sụp đổ mà còn mở ra một thời kỳ phát triển mới với tốc độ tăng trưởng cao. Hơn hai mươi năm qua, công cuộc cải cách kinh tế ở Trung Quốc đã đạt được những thành tựu to lớn: GDP tăng hơn bốn lần so với thời điểm bắt đầu cải cách năm 1978; Trung Quốc đã trở thành một quốc gia có nền kinh tế vững mạnh và là một nhân tố quan trọng trong việc ổn định nền kinh tế khu vực cũng như thế giới. Tổng thiết kế sư của công cuộc cải cách đó không ai khác chính là Đặng Tiểu Bình – một nhà lãnh đạo từng ba lần bị thất thế, có lúc bị quy kết là “tên đầu sỏ đi theo con đường tư bản chủ nghĩa, đến chết cũng không chịu hối cải”. Công cuộc cải cách ở Trung Quốc thực sự là một cuộc cách mạng vĩ đại cả về nhận thức lẫn hành động, một cuộc cách mạng mang lại lợi ích to lớn mà không phải đổ máu. Những kinh nghiệm đó cho đến nay vẫn là những bài học mang tính thời sự và rất bổ ích đối với các nước đang phát triển. Việt Nam là một quốc gia có nhiều điểm tương đồng với Trung Quốc. Việc nghiên cứu kinh nghiệm cải cách của Trung Quốc cả về lý luận lẫn thực tiễn vì vậy có ý nghĩa hết sức quan trọng, đặc biệt đối với những người làm công tác nghiên cứu, các nhà quản lý kinh tế và các doanh nghiệp có quan hệ hợp tác, kinh doanh với Trung Quốc. Là một nhà nghiên cứu kinh tế đồng thời là nhà báo, tác giả đã dành nhiều năm nghiên cứu về Đặng Tiểu Bình và công cuộc cải cách kinh tế ở Trung Quốc. Với lối trình bày ngắn gọn, lô-gích, tác giả đã phác họa một bức tranh toàn cảnh về những vấn đề then chốt trong tư tưởng kinh tế của Đặng Tiểu Bình, cũng như những vấn đề kinh tế Trung Quốc trước và sau thời kỳ Đặng Tiểu Bình; trong mỗi phần đều rút ra những bài học có thể tham khảo cho hoạt động thực tiễn ở Việt Nam.