Cuốn sách tập trung trình bày một cách hệ thống những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin và chủ nghĩa xã hội, đồng thời làm rõ con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Phần thứ nhất giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác – Lênin; làm rõ con đường, phương pháp tiếp thu và vận dụng học thuyết này; phân tích quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc, cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa; khẳng định vai trò của chủ nghĩa Mác – Lênin như nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của cách mạng Việt Nam; đồng thời luận giải bản chất, vị trí lịch sử, tính ưu việt và tính tất yếu của chủ nghĩa xã hội trong tiến trình phát triển của nhân loại. Phần thứ hai tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, khẳng định cách mạng Việt Nam là bộ phận của cách mạng thế giới, Việt Nam có thể và cần phải đi lên chủ nghĩa xã hội; phân tích tính lâu dài, gian khổ nhưng tất yếu của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội; nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản và sức mạnh toàn dân trong quá trình xây dựng hệ thống chính trị, nền kinh tế, nền văn hóa mới và con người mới xã hội chủ nghĩa.