Trong khoa học pháp lý, “quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân” là cụm từ chỉ bộ phận quyền và nghĩa vụ thuộc ngành luật hiến pháp, có ý nghĩa thiết yếu, căn bản đối với sự tồn tại và phát triển của công dân. Tổng thể các quy định về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân tạo thành chế định quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân và thường được quy định trong bản Hiến pháp thành văn. Ở nước ta, với thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nguyện vọng về tự do, dân chủ, bình đẳng, về quyền con người của người dân đã lần đầu tiên được ghi nhận thành quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, tạo nên một chế định riêng trong bản Hiến pháp năm 1946. Chế định này tiếp tục được kế thừa và phát triển qua các bản Hiến pháp năm 1959, 1980 và Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi năm 2001). Chế định quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi) là hoàn chỉnh hơn cả so với các chế định pháp luật trước đó. Nó thể hiện những thành tựu phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… cũng như nhận thức về quyền con người của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta qua hơn 60 năm xây dựng Nhà nước và pháp luật, đặc biệt là từ thời kỳ đổi mới năm 1986 đến nay; đồng thời phản ánh các yêu cầu của việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Việt Nam. Tuy nhiên, chế định quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân là chế định có tính lịch sử, được xây dựng phù hợp với các điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… cụ thể trong một giai đoạn nhất định. Khi các điều kiện đó có những thay đổi quan trọng thì chế định phải có những thay đổi thích ứng. Kể từ khi bản Hiến pháp hiện hành được công bố đến nay cũng đã gần 20 năm, xã hội Việt Nam đã xuất hiện các nhân tố mới đòi hỏi chúng ta phải nhìn nhận, đánh giá lại, bổ sung và phát triển chế định này. Điều đó rất cần thiết khi trong quá trình xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa, Đảng, Nhà nước và xã hội ta ngày càng nhận thức sâu sắc rằng con người là trung tâm của đời sống xã hội. Hiện nay, việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992 đang được tiến hành, trong đó chế định quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân sẽ là một nội dung đặc biệt quan trọng được xem xét. Trong cuốn sách này, tác giả nghiên cứu chế định quyền và nghĩa vụ cơ bản của cá nhân trong Hiến pháp một số nước từ góc độ so sánh. Hy vọng rằng, qua phương pháp nghiên cứu so sánh này, có thể góp phần vào việc hoàn thiện chế định quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong Hiến pháp Việt Nam.