Ma Cao nằm ở vùng duyên hải đông nam Trung Quốc, chắn giữ bên cánh phải tây của đồng bằng sông Chu Giang. Với vị trí địa lý thuận lợi đó, từ xa xưa Ma Cao đã từng là trung tâm mậu dịch quốc tế, trạm trung chuyển hàng hóa quan trọng ở vùng Viễn Đông. Chiến tranh Nha phiến kết thúc đã đặt dấu chấm hết cho vị thế này. Đến sau Chiến tranh thế giới thứ hai, dưới sự cai quản của Bồ Đào Nha, Ma Cao chưa tạo ra được một dấu ấn nào; kinh tế Ma Cao chỉ thực sự bắt đầu có dấu hiệu khởi sắc vào cuối thập niên 1960, đặc biệt là thập niên 1980, 1990 của thế kỷ XX. Khi đó, Ma Cao nổi lên là một trung tâm gia công xuất khẩu nhộn nhịp, trung tâm du lịch – giải trí hấp dẫn của khu vực và thế giới. Sau khi trở về Trung Quốc vào ngày 20/12/1999, lịch sử phát triển Ma Cao đã bước sang một trang sử mới. Sự chuyển từ chế độ thuộc địa sang chế độ tự trị đã mở ra mô hình “một quốc gia – hai chế độ”, thực hiện phương châm “Người Ma Cao quản lý Ma Cao”, chính phủ Trung ương không can thiệp vào công việc nội bộ của Ma Cao (ngoại trừ quốc phòng và ngoại giao). Đặc khu Hành chính Ma Cao được trao quyền tự chủ cao, được phép duy trì chế độ tư bản chủ nghĩa, 50 năm không đổi. Đáp ứng đòi hỏi mới của quá trình phát triển, đặc khu hành chính Ma Cao nhìn nhận các thách thức hiện hữu và tìm cách cải cách, trên tất cả mọi phương diện kinh tế – chính trị – xã hội nhằm bảo đảm sự phát triển ổn định. Điều này mang ý nghĩa quan trọng với Ma Cao mà còn với cả Trung Quốc. Bởi trên thực tế, tiếp theo Hồng Kông, đây là lần thứ hai Trung Quốc thử nghiệm mô hình “một quốc gia – hai chế độ” của mình. Chính vì vậy, sự trở về của Ma Cao nhận được nhiều sự quan tâm trên thế giới. Nếu như Ma Cao tiếp tục được hưởng những ưu thế của nền quản lý Hồng Kông và tất nhiên Ma Cao và Hồng Kông là những dẫn chứng cụ thể quan trọng về sự thành công của lý luận “một quốc gia – hai chế độ” mà Trung Quốc đang theo đuổi. Đứng trên một góc nhìn khác, Ma Cao là một khu vực nhỏ, điều kiện tự nhiên không nhiều nhưng nhờ biết phát huy lợi thế so sánh, tranh thủ, tận dụng mọi ưu thế đặc thù của mình để trở thành một đặc khu hành chính quan trọng. Vì vậy, việc tìm hiểu, nghiên cứu mô hình Ma Cao là một vấn đề cần thiết, bởi nó sẽ giúp cho Việt Nam tham khảo được nhiều kinh nghiệm hay, lựa chọn vận dụng những cách làm phù hợp với hoàn cảnh của nước ta, góp phần tăng khả năng cạnh tranh, sức cạnh tranh của Việt Nam trên bản đồ kinh tế thế giới. Xuất phát từ ý nghĩa đó, vào quý IV năm 2012, Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa đã phát hành ấn phẩm “Ma Cao sau khi trở về Trung Quốc: Thực trạng và triển vọng” do TS. Vũ Thị Dương (Viện Nghiên cứu Trung Quốc chủ biên). Nội dung cuốn sách bao gồm các phần, mục như sau: Chương 1: Tình hình Ma Cao sau khi trở về Trung Quốc Giới thiệu các thông tin liên quan đến tình hình chính trị – kinh tế – xã hội Ma Cao trước năm 1999. Chương 2: Sự chuyển dịch mô hình phát triển kinh tế – chính trị – xã hội Ma Cao sau năm 1999 và mối quan hệ giữa Ma Cao – Trung Quốc đại lục Chương gồm 2 phần: Phần 1: Sự thay đổi trong mô hình phát triển kinh tế Ma Cao, cung cấp thông tin liên quan đến vai trò của chính trị và kinh tế. Phần 2: Vai trò của Ma Cao trong công cuộc cải cách mở cửa ở Trung Quốc đại lục, cung cấp thông tin liên quan đến vị thế của Ma Cao; những đóng góp của Ma Cao đối với công cuộc cải cách mở cửa của Trung Quốc; vai trò của chính phủ Trung ương Trung Quốc trong việc duy trì sự phát triển ổn định của Ma Cao. Chương 3: Nhận xét, đánh giá và triển vọng phát triển của Ma Cao sau khi trở về Trung Quốc Gồm 3 phần: Phần 1: Thành công và những vấn đề tồn tại của Ma Cao. Phần 2: Triển vọng phát triển của Ma Cao, cung cấp các thông tin liên quan đến triển vọng đa dạng hóa, tăng cường liên kết giữa các vùng khác nhau, tăng cường cạnh tranh và cải thiện chất lượng tăng trưởng. Phần 3: Thực trạng và triển vọng quan hệ kinh tế Việt Nam – Ma Cao và một vài gợi ý cho Việt Nam.