Sự sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa và sự tan rã của Liên Xô (1989–1991) đã làm thay đổi cục diện chính trị thế giới và tạo ra một bước ngoặt trong lịch sử phát triển của nhân loại. Ở những mức độ khác nhau, sự sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu đã, đang và sẽ còn tiếp tục tác động đến an ninh quốc gia của nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Đã có hàng chục cuốn sách, hàng trăm công trình chuyên khảo, hàng nghìn bài viết bàn về sự sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu vào cuối những năm 80, đầu những năm 90 của thế kỷ XX. Xuất phát từ quan điểm chính trị và cách tiếp cận khác nhau, cùng với khả năng tiếp cận và xử lý các nguồn thông tin cũng rất khác nhau, nên việc mỗi tác giả đưa ra những cách lý giải khác nhau là điều bình thường. Có thể nói, cho đến nay vẫn chưa có một công trình nào lý giải một cách thực sự thuyết phục về sự sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu vào cuối thế kỷ XX. Trong số những công trình có giá trị về vấn đề này, cuốn sách “Bí ẩn diệt vong của Liên Xô – Lịch sử những âm mưu và phản bội 1945–1991” của A. P. Sheviakin xứng đáng được xếp ở vị trí hàng đầu. Bởi lẽ, trong công trình này, tác giả đã có phương pháp tiếp cận và luận chứng vấn đề hết sức độc đáo, với tính khách quan và độ chân thực khoa học cao. Những công dân Liên Xô (cũ) chân chính, các đảng cộng sản cầm quyền và những người có cảm tình với lý tưởng xã hội chủ nghĩa trên thế giới còn phải bỏ ra nhiều công sức mới có thể lý giải và luận chứng một cách thấu đáo, có sức thuyết phục về nguyên nhân sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu vào cuối những năm 80, đầu những năm 90 của thế kỷ XX.