Hiện nay ASEAN đang ở thời điểm chuyển giai đoạn quan trọng, hướng tới hình thành Cộng đồng ASEAN vào cuối năm 2015. Cụ thể là đang khẩn trương thực hiện đồng bộ Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN (ACN) giai đoạn 2009–2015 trên ba trụ cột là Cộng đồng Chính trị – An ninh (APSC), Cộng đồng Kinh tế (AEC) và Cộng đồng Văn hóa – Xã hội (ASCC), trong điều kiện các nước thành viên có sự khác biệt lớn về các hệ thống tổng thể cho từng trụ cột. Việt Nam là thành viên tích cực của ASEAN, nằm ở vị trí chiến lược, lại có nhiều cơ hội và thách thức trước thời đại, vì vậy sẽ bị tác động nhiều nhất, mạnh mẽ nhất của sự thay đổi trong hay bất đối xứng của ASEAN, cũng như gặp khó khăn và thuận lợi khi thực hiện hóa APSC theo hướng (hay kịch bản) có lợi cho cả ASEAN lẫn Việt Nam trong thời đại 4.0 hiện nay. Chính vì vậy, việc nghiên cứu vấn đề này có ý nghĩa quan trọng nhằm đưa ra những dự báo, định hướng, đánh giá tác động của nó đến khu vực và Việt Nam, từ đó đề xuất các chính sách phù hợp. Trên cơ sở đó, cuốn sách chuyên khảo “Hiện thực hóa Cộng đồng Chính trị – An ninh ASEAN và triển vọng” do PGS.TSKH. Trần Khánh, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) chủ biên đã được Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội ấn hành, với nội dung cụ thể như sau: Chương 1: Mô hình xây dựng Cộng đồng Chính trị – An ninh ASEAN Chương này trình bày hai vấn đề chính. Một là, cơ mô hình hợp tác an ninh trên thế giới (mô hình liên minh, mô hình tập hợp quyền lực, mô hình Hiệp hội an ninh chung, mô hình cộng đồng an ninh). Hai là, mô hình tổng thể của Cộng đồng Chính trị – An ninh ASEAN vào năm 2015. Phần này nhấn mạnh hai nội dung: Cộng đồng Chính trị – An ninh ASEAN (APSC) đến năm 2015 là một cộng đồng an ninh dựa trên nguyên tắc hay cộng đồng an ninh liên kết của các quốc gia có chủ quyền ở Đông Nam Á; Đây là một cộng đồng có bản chất mở, không mang tính chất chính thức và phi chính thức (của chính phủ và nhân dân) nhằm hướng tới hòa bình, nâng cao môi trường hòa bình và dân chủ, củng cố mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các nước ASEAN và thích ứng linh hoạt với biến đổi về an ninh và mục tiêu phát triển bền vững. Chương 2: Lộ trình xây dựng Cộng đồng Chính trị – An ninh ASEAN: Các kết quả đạt được, vấn đề đặt ra và triển vọng Thông qua ba vấn đề: Kết quả thực hiện kế hoạch Hành động xây dựng Cộng đồng Chính trị – An ninh ASEAN (APSC) giai đoạn 2004–2009; Quá trình thực hiện hóa kế hoạch Tổng thể Cộng đồng Chính trị – An ninh ASEAN (APSCB) giai đoạn 2009–2015 và những vấn đề đặt ra; Triển vọng Cộng đồng Chính trị – An ninh ASEAN vào năm 2015, cuốn sách đã cung cấp một cái nhìn tương đối toàn cảnh về tình hình triển khai thực hiện lộ trình APSC, bao gồm cả về nội dung cơ bản của Tổng thể APSC, kết quả thực hiện APSCPoA từ năm 2004 đến năm 2009, những tồn tại và kết quả thực hiện của kế hoạch Tổng thể APSC giai đoạn 2009–2015, cũng như cơ hội và thách thức mới, các kiến bản đồ tĩnh của ASEAN đến năm 2015. Chương 3: Tác động của hiện thực hóa Cộng đồng Chính trị – An ninh ASEAN và phản ứng chính sách của Việt Nam Chương này cung cấp các thông tin liên quan tới: Tác động của hiện thực hóa APSC đối với khu vực và Việt Nam; Chính sách và phản ứng chính sách của Việt Nam trong tiến trình thực hiện APSC, nhằm tranh thủ thành tựu và những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam trong tiến trình APSC cũng như những định hướng sách và giải pháp cho Việt Nam trong APSC trong những năm sắp tới.