Tôn Trung Sơn (1866–1925) là nhà chính trị cách mạng tiên phong của phong trào cách mạng dân chủ Trung Quốc đầu thế kỷ XX. Tư tưởng của ông là sự kết hợp một cách sáng tạo giữa tư tưởng dân tộc với các giá trị tự do, bình đẳng, bác ái của các cuộc cách mạng tư sản phương Tây. Trên cơ sở tiếp thu những tư tưởng tiến bộ của thời đại để giải quyết các vấn đề cấp thiết của Trung Quốc thời kỳ cận đại, ông đã sáng tạo nên một hệ thống lý luận chính trị cách mạng sâu sắc — chủ nghĩa Tam dân, trở thành tôn chỉ cách mạng, dẫn đường cho Cách mạng Tân Hợi năm 1911 giành thắng lợi, lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại hơn hai nghìn năm và thiết lập nhà nước cộng hòa đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc. Chủ nghĩa Tam dân là cương lĩnh cách mạng do Tôn Trung Sơn khởi xướng, dẫn dắt Cách mạng Tân Hợi (1911) đi đến thành công, thể hiện rõ tính tiến bộ và cách mạng. Trong đó, chủ nghĩa dân tộc chủ trương giành độc lập dân tộc, đấu tranh chống đế quốc xâm lược và thống nhất quốc gia; chủ nghĩa dân quyền đề cao quyền bình đẳng của nhân dân, bảo đảm các quyền tự do, dân chủ của mỗi cá nhân, xây dựng nền dân chủ cộng hòa tư sản; chủ nghĩa dân sinh chủ trương bình quân địa quyền, cải thiện điều kiện kinh tế và đời sống của nhân dân Trung Quốc, v.v. Các tư tưởng dân tộc, dân quyền và dân sinh đều giữ vị trí và vai trò quan trọng trong hệ thống chủ nghĩa Tam dân, có ý nghĩa tích cực đối với sự phát triển của Trung Quốc đầu thế kỷ XX. Tuy nhiên, trong điều kiện lịch sử lúc bấy giờ, khi cách mạng Trung Quốc đã lật đổ chế độ phong kiến tồn tại hơn hai nghìn năm và bước đầu xây dựng nhà nước cộng hòa, Tôn Trung Sơn đặc biệt coi trọng vấn đề dân quyền, xem đây là yếu tố thiết yếu của đời sống chính trị nhằm phát huy vai trò của quần chúng nhân dân, đồng thời thể hiện sức mạnh và mức độ hoàn thiện của bộ máy chính quyền mới. Ông nhận thức sâu sắc rằng, thành quả căn bản của một cuộc cách mạng chính là việc xây dựng được một chính quyền mới. Mặc dù còn tồn tại những hạn chế mang tính lịch sử và chưa hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh của mình, song có thể khẳng định rằng, chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn và những thành quả của Cách mạng Tân Hợi vẫn mang những giá trị tích cực quan trọng đối với lịch sử cách mạng Trung Quốc, đồng thời có ảnh hưởng không nhỏ đến phong trào cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Nhằm đáp ứng nhu cầu nghiên cứu và học tập các giá trị lịch sử của chủ nghĩa Tam dân cũng như ảnh hưởng của Cách mạng Tân Hợi đầu thế kỷ XX, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản cuốn sách Tôn Trung Sơn – Cách mạng Tân Hợi và quan hệ Việt Nam – Trung Quốc. Cuốn sách là tập hợp các tham luận trình bày tại Hội thảo khoa học nhân kỷ niệm 140 năm ngày sinh Tôn Trung Sơn (1866–2006) và 95 năm Cách mạng Tân Hợi (1911–2006), nhằm nhìn nhận một cách khách quan và sâu sắc hơn về Tôn Trung Sơn, Cách mạng Tân Hợi, cũng như những ảnh hưởng qua lại giữa phong trào cách mạng của hai nước Việt Nam và Trung Quốc trong đầu thế kỷ XX và cả giai đoạn hiện nay.