Trung Đông là khu vực nằm giữa ngã ba đường thông thương nối liền ba châu lục lớn Á – Âu – Phi, có vị trí địa chính trị chiến lược, có lịch sử lâu đời với những nền văn minh nổi tiếng hình thành từ cách đây 5000 năm, mang bản sắc của nhiều tộc người, có sự giao thoa lớn về kinh tế, thương mại, văn hóa, tôn giáo. Trung Đông có những con sông lớn như sông Nin và sông Euphrates có khả năng tưới tiêu cho những vùng nông nghiệp rộng lớn, phì nhiêu, sản xuất ra những sản phẩm nổi tiếng như ôliu, chà là, sung, chanh, cà phê, đậu xanh, đậu lăng, măng tây, lựu, và cả những cây gỗ tuyết tùng có hương thơm rất quý. Vì thế, có thể nói đây là một khu vực có nhiều tiềm năng lớn và nhiều điểm hấp dẫn cần được nghiên cứu, phổ biến để phục vụ cho việc mở mang hiểu biết và tăng cường quan hệ hợp tác. Xuất phát từ mục đích như vậy, nhóm tác giả đã cố gắng biên soạn một cuốn cẩm nang về Trung Đông nhằm cung cấp cho bạn đọc – gồm các nhà nghiên cứu, giảng dạy, các nhà hoạch định chính sách, nhà kinh doanh, học sinh, sinh viên và các bạn đọc khác – những thông tin cơ bản, hệ thống về cả khu vực Trung Đông nói chung và về từng nước Trung Đông nói riêng. Cuốn cẩm nang này được bố cục thành hai phần. Phần I giới thiệu những nét tổng quan về khu vực Trung Đông, bao gồm đặc điểm tự nhiên, lịch sử hình thành, đặc điểm chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và quan hệ của Việt Nam với các nước Trung Đông. Phần II giới thiệu về 16 quốc gia Trung Đông theo thứ tự chữ cái a, b, c…, bao gồm các nước: Ả Rập Xê Út, Bahrain, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Kuwait, Jordan, Iran, Iraq, Israel, Liban, Oman, Palestine, Síp, Thổ Nhĩ Kỳ, Syria và Yemen. Đây là 16 nước được nêu trong Đề án thúc đẩy quan hệ Việt Nam – Trung Đông giai đoạn 2008 – 2015 mà Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt ngày 25-12-2001. Theo Đề án này, khu vực Trung Đông gồm 16 nước kể trên, với tổng diện tích khoảng 6 triệu km², dân số trên 260 triệu người. Trong cuốn cẩm nang này, các tác giả tuy có đưa ra những quan niệm khác nhau trên thế giới về khu vực Trung Đông để bạn đọc tham khảo, nhưng không dựa vào các quan niệm đó mà dựa vào quan niệm đã được nêu trong Đề án của Chính phủ Việt Nam, nhằm mục đích phục vụ bạn đọc Việt Nam là chính.