Tóm tắt

Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, dường như Đông Nam Á sẽ vẫn là một khu vực ổn định về địa - chính trị trong tương lai gần. Tuy nhiên, trong hai thập kỷ qua, việc Trung Quốc trở lại trong vai trò một cường quốc lớn đã đặt ra câu hỏi về tương lai địa - chính trị của khu vực này và dấy lên nỗi ám ảnh về cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc được khởi động lại. Một chủ đề thường xuyên trong cạnh tranh Mỹ - Trung là sự ganh đua trên Biển Đông và các mục tiêu chiến lược tương đối khác biệt của hai đối thủ kình địch. Tuy nhiên, mâu thuẫn cụ thể này chỉ là phần công khai của sự đối đầu đang diễn ra ở Đông Nam Á và của cuộc cạnh tranh toàn diện trên toàn khu vực cũng như trong mọi lĩnh vực. Diễn biến quan trọng nhất ở Đông Nam Á phải kể đến việc Trung Quốc đang thu hút tất cả các nước trong khu vực vào phạm vi ảnh hưởng của mình. Trong cuốn sách Đông Nam Á - Hội tụ các siêu cường Mỹ - Trung, tác giả David Shambaugh thách thức quan điểm này và lập luận rằng Mỹ là một cường quốc đang bị đánh giá quá thấp ở Đông Nam Á, trong khi Trung Quốc lại được đánh giá quá cao. Theo Shambaugh, Biển Đông là vấn đề được quan tâm hơn cả ở Washington trong khu vực. Lo ngại lớn nhất của Đông Nam Á đối với Trung Quốc là cảm giác choáng ngợp — quá nhiều hoạt động thương mại và quá nhiều chi phối trong ngoại giao. Cuốn sách mô tả cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung như một cuộc “thi đấu” giữa Trung Quốc và Mỹ ở Đông Nam Á, mà không có đối thủ nào khác góp mặt. Đặc biệt, hầu như không có đề cập nào đến các cường quốc tầm trung như Nhật Bản, Ôxtrâylia, Hàn Quốc và Ấn Độ, cũng như không có gợi ý nào về cách thức mà Mỹ có thể phối hợp với các cường quốc tầm trung này để kiềm chế tầm ảnh hưởng của Trung Quốc. Tất cả cũng chỉ có thể hy vọng rằng lời hứa “khôi phục các liên minh và gắn kết trở lại với thế giới” của Tổng thống Joe Biden sẽ dẫn đến quan hệ hợp tác chặt chẽ hơn trong khu vực Đông Nam Á. Có thể nói, đây là một cuốn sách đáng đọc đối với những nhà hoạch định chính sách trong khu vực, những người quan tâm tìm hiểu các điểm khác biệt nhỏ nhất giữa các quốc gia (công nhận tính chất đa dạng, riêng biệt vốn có của từng quốc gia), cũng như muốn nắm bắt tình hình hiện nay của cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung đang tác động đến mỗi bên như thế nào. Trong nội dung cuốn sách, mặc dù vẫn còn không ít nhận định cần được tiếp tục nghiên cứu, tìm hiểu và đánh giá, nhưng với mục đích cung cấp thêm thông tin tham khảo cho bạn đọc, Nhà xuất bản đã cố gắng giữ nguyên nội dung bản dịch so với sách gốc, đồng thời khẳng định rằng những thông tin trong sách là quan điểm riêng của tác giả.